Kopalnia Guido w Zabrzu to miejsce, gdzie można zjechać 320 metrów pod ziemię oryginalną szolą górniczą i poczuć na własnej skórze, jak wyglądała praca w śląskiej kopalni węgla. To nie jest kolejne muzeum z gablotami i tablicami informacyjnymi – to autentyczne podziemia z korytarzami, maszynami i klimatem, którego nie da się odtworzyć nigdzie indziej.
Nie każdy wie, że ta kopalnia od początku swojego istnienia miała pecha. Już przy drążeniu pierwszego szybu napotkano problemy i trzeba było zaczynać od nowa w innym miejscu. Potem okazało się, że pokłady węgla są nierównomierne i przemieszczone przez ruchy tektoniczne, co mocno utrudniało wydobycie. A gdy wydawało się, że najgorsze za nimi, górnicy przerwali warstwę wodonośną i zalali część kopalni.
- autentyczne podziemia z oryginalnymi maszynami
- zjazd windą górniczą
- fascynująca historia kopalni
- przejażdżka elektryczną kolejką
- unikalne korytarze wydrążone w węglu
Historia kopalni, która miała więcej problemów niż sukcesów
Kopalnia powstała w 1855 roku z inicjatywy księcia Guido Henckela von Donnersmarcka, który otrzymał nadanie górnicze i założył zakład mający zaopatrywać w węgiel pobliski młyn. Nazwano ją na jego cześć, ale to chyba jedyna rzecz, która poszła zgodnie z planem.
Gdy wreszcie rozpoczęto wydobycie, okazało się, że węgla nie ma aż tak dużo, jak się spodziewano, a do tego jest słabej jakości. Szyb pogłębiano wielokrotnie, ostatecznie do poziomu 320 metrów, ale od 1912 roku kopalnia już nie służyła do wydobycia węgla – wykorzystywano ją głównie do odwadniania sąsiednich kopalń. W 1928 roku ją unieruchomiono.
Po II wojnie światowej, w 1967 roku, kopalnia dostała drugie życie jako zakład doświadczalny. Testowano tu nowe maszyny i urządzenia górnicze, przy okazji wydobywając niewielkie ilości węgla. Te maszyny i urządzenia zachowały się do dziś i można je zobaczyć podczas zwiedzania.
Kopalnia Guido to najgłębsze trasy turystyczne w górnictwie węglowym w Polsce – chodniki znajdują się 320 i 355 metrów pod ziemią. Głębiej można zjechać tylko w kopalni soli w Kłodawie, gdzie zwiedzanie odbywa się na głębokości 600 metrów.
Co zobaczysz 320 metrów pod ziemią
Zwiedzanie zaczyna się od zjazdu oryginalną szolą, czyli windą górniczą. To dokładnie tak, jak zjeżdżają górnicy w czynnych kopalniach – szybko, w ciemności, z charakterystycznym szumem. Pierwsze wrażenie robi robotę.
Na dole czeka labirynt korytarzy wydrążonych w węglu i skale. Temperatura oscyluje wokół 14-16 stopni Celsjusza przez cały rok, więc warto zabrać coś ciepłego, nawet latem. Wilgotność jest spora, a powietrze ma specyficzny zapach, który od razu mówi, że jesteś głęboko pod ziemią.
Podczas zwiedzania można zobaczyć działające kombajny górnicze – te maszyny robią wrażenie swoimi rozmiarami i hałasem. Przewodnicy pokazują, jak wyglądała eksploatacja węgla w różnych okresach, od prostych narzędzi po nowoczesne urządzenia z lat 60. i 70. XX wieku.
Jedną z największych atrakcji jest przejażdżka elektryczną kolejką podwieszaną. To sposób transportu, którego górnicy używali do przemieszczania się po kopalni, a dla turystów to dawka adrenaliny – jedzie się w ciemności, nisko nad ziemią, przez wąskie korytarze.
Najgłębiej położony pub w Europie
Zwiedzanie kończy się w Hali Pomp, która została przekształcona w pub. To najgłębiej położony pub w Europie – 320 metrów pod ziemią. Można tu usiąść, wypić piwo lub kawę i przez chwilę odpocząć przed powrotem na powierzchnię. Miejsce ma swój klimat – stare maszyny, surowe ściany, industrialny wystrój.
Dla grup zorganizowanych i firm Hala Pomp oraz inne komory służą też jako przestrzenie konferencyjne. Trudno o bardziej nietypowe miejsce na spotkanie biznesowe.
Kopalnia Guido stara się o wpis na listę światowego dziedzictwa UNESCO. To część Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu – największego muzeum węgla w Polsce.
Dla kogo jest zwiedzanie Kopalni Guido
To miejsce sprawdzi się dla praktycznie każdego, kto nie ma problemów zdrowotnych związanych z różnicami ciśnień. Rodziny z dziećmi chętnie tu przyjeżdżają – dzieciaki zazwyczaj są zachwycone zjazdem szolą i przejażdżką kolejką. Miłośnicy historii i techniki znajdą tu mnóstwo ciekawostek o rozwoju górnictwa na Śląsku.
Warto jednak pamiętać o kilku ograniczeniach. Z uwagi na różnice ciśnień nie powinny tu zjeżdżać osoby z ciężkimi schorzeniami serca, układu krążenia czy oddechowego. Kobiety w ciąży powinny skonsultować się z lekarzem przed wizytą. Trasy są dostosowane do osób niepełnosprawnych, co jest rzadkością w tego typu obiektach.
Ile trwa zwiedzanie i co jeszcze warto wiedzieć
Standardowe zwiedzanie trwa około 2 godzin. To czas, w którym spokojnie można zobaczyć wszystko, posłuchać opowieści przewodnika i zrobić zdjęcia. Dostępne są wycieczki z przewodnikami mówiącymi po polsku, angielsku, niemiecku, czesku, francusku, rosyjsku, włosku i hiszpańsku.
Temperatura pod ziemią to około 14-16 stopni przez cały rok, więc nawet w upalne lato trzeba zabrać bluzę lub kurtkę. Buty powinny być wygodne i zamknięte – szpilki czy sandały to zły pomysł. Na miejscu wydawane są kaski, które trzeba nosić przez cały czas zwiedzania.
Ceny biletów i godziny otwarcia
Ceny biletów różnią się w zależności od trasy i grupy wiekowej. Bilet normalny na poziom 320 metrów kosztuje około 45-50 zł, ulgowy około 35-40 zł. Dzieci do lat 4 mają wstęp bezpłatny. Dostępne są też bilety rodzinne i grupowe, które wychodzą taniej.
Kopalnia jest otwarta codziennie, ale godziny zwiedzania zależą od sezonu. W sezonie letnim (kwiecień-październik) można zwiedzać od wczesnego ranka do późnego popołudnia, w sezonie zimowym godzin jest mniej. Warto sprawdzić aktualne godziny na stronie internetowej przed wizytą.
Rezerwacja wcześniejsza jest mocno zalecana, zwłaszcza w weekendy i wakacje. Grupy zorganizowane muszą rezerwować z wyprzedzeniem. Można to zrobić przez internet lub telefonicznie.
Jak dojechać do Kopalni Guido w Zabrzu
Kopalnia znajduje się przy ulicy 3 Maja 93 w Zabrzu, zaledwie 5 minut od autostrady A4. Z Katowic to około 20 minut jazdy samochodem. Parking jest dostępny na miejscu.
Komunikacja miejska też jest dobrą opcją. Z centrum Zabrza, na przykład z przystanku Zabrze Goethego, kursuje kilka linii autobusowych: 7, 23, 47, 111, 198 i 199. Wystarczy wysiąść na przystanku „Kopalnia Zabytkowa”, który znajduje się tuż przy wejściu. Podróż trwa około 10 minut. Można też dojechać tramwajem linii numer 3 z przystanku Plac Wolności.
Kopalnia Guido to miejsce, które pokazuje kawałek śląskiej historii bez zbędnego patosu. Zjazd szolą, przejażdżka kolejką podwieszaną i piwo w pubie 320 metrów pod ziemią – to doświadczenie, którego nie ma nigdzie indziej w Polsce.